محبوب ترین مقالات

فضیلت شرکت در جلسه ی علمی

(سرمقاله ی هفتمین شماره ی مجله دانش نامه ی علوم قرآن و حدیث)

 

چه نیک فرموده‌اند بزرگان مذهب بر مبنای فرمایش معصومان(علیهم السلام) که در دین مقایسه نیست؛ چه عقل ما محدود است و مقایسه‌ها بر اساس تصورات و تعلقات شخصی ترسیم می‌شود.

در روایت زیر شخص به دنبال مقایسه بین شرکت در تشیع جنازه و جلسه‌ی دانش‌آموزی است اما پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) افق نگاه او و ما را متفاوت می‌کند:

«جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ إِلَى النَّبِيِّ صلّی اللهُ علیه و آله فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِذَا حَضَرَتْ جَنَازَةٌ أَوْ حَضَرَ مَجْلِسُ عَالِمٍ، أَيُّهُمَا أَحَبُّ إِلَيْكَ أَنْ أَشْهَدَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صلّی الله علیه و آله: إِنْ كَانَ لِلْجَنَازَةِ مَنْ‏ يَتْبَعُهُا وَ يَدْفِنُهَا فَإِنَّ حُضُورَ مَجْلِسِ الْعَالِمِ
أَفْضَلُ مِنْ حُضُورِ أَلْفِ جَنَازَةٍ، وَ مِنْ عِيَادَةِ أَلْفِ مَرِيضٍ، وَ مِنْ قِيَامِ أَلْفِ لَيْلَةٍ، وَ مِنْ صِيَامِ أَلْفِ يَوْمٍ، وَ مِنْ أَلْفِ دِرْهَمٍ ُتَصَدَّقُ بِهَا عَلَى الْمَسَاكِينِ، وَ مِنْ أَلْفِ حِجَّةٍ سِوَى الْفَرِيضَةِ، وَ مِنْ أَلْفِ غَزْوَةٍ سِوَى الْوَاجِبِ تَغْزُوهَا فِي سَبِيلِ اللهِ بِمَالِكَ وَ َفْسِكَ.
وَ أَيْنَ تَقَعُ هَذِهِ الْمَشَاهِدُ مِنْ مَشْهَدِ عَالِمٍ؟! أَ مَاعَلِمْتَ أَنَّ اللهَ يُطَاعُ بِالْعِلْمِ، وَ يُعْبَدُ بِالْعِلْمِ، وَ خَيْرُ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ مَعَ الْعِلْمِ، وَ شَرُّ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ مَعَ الْجَهْل‏؟! (فتال نیشابوری، روضة الواعظين، ج‏1، ص12)

يكى از انصار نزد رسول خدا(صلی الله علیه و آله) آمد و عرض کرد: اى رسول خدا! اگر بنا باشد جنازه‏اى را تشييع كنم يا در مجلس درس دانشمندى حاضر شوم، حضور مرا در كدام يك از اين دو بیشتر دوست دارى؟ رسول خدا(صلی الله علیه و آله)فرمود: اگر كسانى باشند كه در پى جنازه رفته و آن را به خاك بسپارند، حاضر شدن در مجلس مرد دانشمند از هزار تشییع جنازه، و ديدار از
هزار بيمار، و قیام به عبادت در هزار شب، و روزه داشتن در هزار روز، وصدقه دادن هزار درهم به بينوايان، و از هزار حجّ مستحبى، و از حضور در هزار جنگ در راه خدا- جز جنگ واجب- و دادن مال و جان در اين راه، فضيلتى بيشتر دارد. اينها كجا به پاى حضور در مجلس عالم مى‏رسد؟ آيا نمی دانی كه اطاعت و عبادت خدا نيز به علم است، و نيكى دنيا و آخرت با علم است، و شرّ دنيا و آخرت با جهل و نادانى؟!

وقتی علم عظمتی این چنین دارد باید برای کسب آن تلاش نمود و برای وجدان آن توسل تا«علم مصبوب» الهی بر کویر نادانی ما ببارد؛ بدان امید دفتر دیگر از مجله‌ی دانش‌نامه‌ی علوم قرآن و حدیث را می‌گشاییم.